„Musimy dotrzeć do pokolenia Z” brzmi jak początek konkretnego planu. Dopóki nie okazuje się, że pod tą literą mieszczą się zarówno licealista, jak i pracujący trzydziestolatek. Obaj mogą szukać nowego laptopa, ale każdy z zupełnie innego powodu.
Pokolenie, nazywane też generacją, to umownie wyodrębniona grupa ludzi urodzonych w podobnym okresie. W rozmowach o społeczeństwie i marketingu do takich grup należą m.in. X, Y, Z i Alfa.
Chodzi o osoby, które dorastały mniej więcej w tym samym czasie. Dzięki temu część wydarzeń, technologii i zmian społecznych poznawały na podobnym etapie życia.
Pokolenia i roczniki — od kiedy? Tabela
Poniżej znajdziesz podział australijskiej firmy badawczej McCrindle, obejmujący baby boomers, X, Y, Z, Alfę i Betę. Tych roczników używam też w dalszej części artykułu. Po prawej stronie są lata urodzenia (choć to nie jest sztywna granica, o czym za chwilę).
| Pokolenie | Roczniki |
|---|---|
| Baby boomers (boomersi) | 1946–1964 |
| X | 1965–1979 |
| Y (millenialsi) | 1980–1994 |
| Z (zetki) | 1995–2009 |
| Alfa | 2010–2024 |
| Beta | 2025–2039 |
Dzieci urodzone od 2025 roku należą już w tym podziale do pokolenia Beta. Beta dopiero się zaczyna: rok 2039 to granica przyjęta z góry, ale też nie wiemy, ile się wydarzy w kolejnych latach (czego dobrze nauczył nas chociażby 2020).
W Polsce tło pokoleniowe jest inne. Upadek komunizmu w 1989 roku, transformacja gospodarcza i wejście do Unii Europejskiej w 2004 roku wyznaczały ważne etapy życia Polaków. Do tego dochodzą różnice kulturowe i tempo upowszechniania się technologii. Dlatego polskie pokolenia opisuje się czasem inaczej niż amerykańskie, także z innymi granicami roczników. Ten sam rocznik w Polsce, USA i Australii dorastał w innych warunkach.
A jak wygląda to w polskich badaniach? W raporcie CBOS z 2025 millenialsi to roczniki 1980–1994, a Z zaczyna się od 1995 roku. To ta sama granica między Y i Z co w tabeli. CBOS badał tutaj dorosłych przedstawicieli tych dwóch pokoleń.
Różnice w granicach widać też między źródłami: Statistics Canada zalicza do Z roczniki 1997–2012, a Alfę zaczyna od 2013 roku. Przy przygotowywaniu raportu czy prezentacji podpisz źródło roczników i trzymaj się jednego podziału.
Czy rok urodzenia wystarczy, żeby opisać pokolenie?
Granica w tabeli porządkuje roczniki, ale ludzkie doświadczenia płynnie się przenikają. Osoby urodzone rok po sobie, po dwóch stronach tej granicy, mogą mieć bardzo podobne zainteresowania i wspomnienia. Znaczenie ma środowisko, w którym dorastamy i żyjemy: rodzina, znajomi, a nawet wiek rodzeństwa.
Sam załapałem się na końcówkę millenialsów, ale mam dwie starsze siostry urodzone w latach 80. i przejąłem od nich trochę wpływów, w tym muzycznych. Jednocześnie dużo czasu spędzam z bratem młodszym ode mnie o 6 lat i siostrą młodszą o 11 lat. Dzięki nim ciągle jestem na bieżąco z młodzieżowymi słowami roku, tym, czym żyje internet Gen Z i co ogląda to pokolenie.
W jednej osobie spokojnie mieszczą się takie wpływy z kilku generacji. Przy poznawaniu odbiorców obok daty urodzenia przydaje się wiedza o tym, z kim spędzają czas i co ich interesuje.
Charakterystyka pokoleń — w jakim świecie dorastali?
To tło dorastania w Polsce. Uważaj na stereotypy: wspólne czasy nie dają wszystkim tych samych cech.
Wiek podaję na 2026 rok.
Baby boomers, czyli boomersi
Roczniki: 1946–1964
Wiek: 62–80 lat
- Skąd nazwa: od angielskiego „baby boom”, czyli powojennego wyżu urodzeń.
- Tło dorastania: odbudowa kraju, życie w PRL i opowieści rodziców pamiętających wojnę.
- Kultura i rozrywka: bigbit i Czerwone Gitary, które zaczęły grać w 1965 roku. „Matura” i „Nie zadzieraj nosa” to hity młodości starszych boomersów.
- Technologie: upowszechnienie telewizji.
- Wejście w dorosłość: osiemnastki w latach 1964–1982: starsi wchodzili w dorosłość w latach 60., najmłodsi w czasie stanu wojennego.
Pokolenie X
Roczniki: 1965–1979
Wiek: 47–61 lat
- Skąd nazwa: „X” miało oddawać trudność z zaszufladkowaniem tej generacji — ludzi, którzy nie chcieli gotowej etykiety opisującej, kim są i jak mają żyć. Nazwę spopularyzowała powieść Douglasa Couplanda „Generation X”.
- Tło dorastania: dzieciństwo w PRL, potem nagła zmiana sklepów, reklam i rynku pracy po 1989 roku.
- Kultura i rozrywka: polski rock lat 80., np. Maanam z debiutancką płytą z 1981 roku i kolejnymi albumami.
- Technologie: magnetofony, kasety VHS i pierwsze komputery osobiste; internet upowszechniał się już w ich dorosłym życiu, dlatego mogli mieć trudność z początkowym wejściem do sieci.
- Wejście w dorosłość: pełnoletność w latach 1983–1997. Starsi zaczynali dorosłe życie jeszcze w PRL, młodsi już w gospodarce rynkowej.
Samo wspomnienie kaset VHS mówi więcej o okresie dzieciństwa niż o wyborze sklepu w 2026 roku. To przydatne przy nostalgii, ale nie musi być twardym wyznacznikiem przy decyzjach zakupowych – warto o tym pamiętać.
Pokolenie Y, czyli millenialsi
Roczniki: 1980–1994
Wiek: 32–46 lat
- Skąd nazwa: Y to kolejna litera po X. „Millenialsi” nawiązują do przełomu tysiącleci, gdy najstarsi wchodzili w dorosłość.
- Tło dorastania: dzieciństwo w latach 80. i 90., a później wejście Polski do UE w 2004 roku i otwieranie kolejnych rynków pracy.
- Kultura i rozrywka: Backstreet Boys, Britney Spears i Just 5. Muzyki szukało się w radiu, na kasetach i płytach, a potem w plikach MP3.
- Technologie: domowy internet, komórki i Gadu-Gadu (od 2000 roku), później smartfony i social media.
- Wejście w dorosłość: pełnoletność w latach 1998–2012, w czasach nowego tysiąclecia i nowych możliwości wyjazdów do pracy w UE.
W marketingu łatwo wpaść w pułapkę nazywania millenialsów „młodymi”. Tymczasem najstarsi przekroczyli czterdziestkę jeszcze przed popularyzacją TikToka. Jeśli przygotowujesz dla nich ofertę, sprawdź, na jakim etapie życia są dziś.
Pokolenie Z, czyli zetki
Roczniki: 1995–2009
Wiek: 17–31 lat
- Skąd nazwa: kolejna litera po X i Y; „zetki” to polskie potoczne określenie tej generacji.
- Tło dorastania: gdy w 2020 roku zamknięto szkoły, młodsi przechodzili na lekcje zdalne, a starsi byli już na studiach lub pracowali.
- Kultura i rozrywka: Minecraft, dostępny od 2009 roku, i muzyka ze streamingu: Billie Eilish, Young Leosia, Taco Hemingway czy Quebonafide (z tym ostatnim nawet miałem styczność: pomagałem w projekcie wprowadzającym jego produkty spożywcze na rynek).
- Technologie: YouTube, smartfony i media społecznościowe — internet dostępny w kieszeni.
- Wejście w dorosłość: osiemnastki w latach 2013–2027. Część tej grupy zaczynała dorosłe życie podczas pandemii.
W 2026 roku w tej grupie mieszczą się siedemnastolatek proszący rodziców o pieniądze na sprzęt i trzydziestojednolatek kupujący laptop na fakturę do swojej firmy. Napis „dla Gen Z” na reklamie niewiele pomaga wybrać argument dla któregoś z nich 💀
Gdy sprzedajesz kurs przygotowujący do matury, interesuje Cię określony rocznik uczniów, ich przedmiot i termin egzaminu. To znacznie dokładniejszy opis odbiorcy niż cała generacja Z.
Pokolenie Alfa
Roczniki: 2010–2024
Wiek: 2–16 lat
- Skąd nazwa: po X, Y i Z Mark McCrindle sięgnął po alfabet grecki. Alfa jest jego pierwszą literą.
- Tło dorastania: najstarsi w 2020 roku byli w podstawówce i doświadczyli nauki zdalnej. Najmłodsi urodzili się już po pandemicznych zamknięciach.
- Kultura i rozrywka: Roblox, Minecraft i filmy o grach na YouTubie, a u starszych też transmisje na Twitchu. Do tego internetowe żarty, np. 67 (wybrane na międzynarodowe słowo roku 2025).
- Technologie: streaming i ekrany dotykowe; w czasie ich dzieciństwa pojawiły się też narzędzia AI tworzące teksty i obrazy.
- Wejście w dorosłość: pełnoletność w latach 2028–2042, już po zakończeniu dorastania całej generacji Z.
Przy produktach dla Alfy ustal, kto korzysta, kto wybiera, a kto płaci. Dziecko może marzyć o konkretnym plecaku, rodzic sprawdzać jego wagę i cenę, a dziadkowie kupować go na prezent. Każda z tych osób potrzebuje trochę innych informacji o tym samym produkcie.
Pokolenie Beta
Roczniki: 2025–2039
Wiek: 0–1 lat
- Skąd nazwa: druga litera alfabetu greckiego, następująca po Alfie.
- Tło dorastania: dzieciństwo zaczyna się w drugiej połowie lat 20. XXI wieku. Szalone czasy, co? 😅
- Kultura i rozrywka: na własnych idoli i pokoleniowe hity przyjdzie jeszcze czas — najstarsze dzieci mają dopiero rok. Ale większość z nas będzie już stara, więc pewnie będziemy narzekać, jakie to słabe czasy dla muzyki nastały.
- Technologie: generatywna AI dostępna już od ich narodzin. Dopiero zobaczymy, jak wpłynie na ich dorastanie czy rozwój mózgów.
- Wejście w dorosłość: pełnoletność w latach 2043–2057.
Skąd biorą się różnice między pokoleniami?
Klient, który na studiach szukał najtańszego laptopa, po kilku latach pracy dopłaca do lekkiego modelu z dobrym serwisem, bo ma większy budżet i potrzebuje sprzętu do innych zadań. Tak wiek i etap życia zmieniają potrzeby osoby, która przecież nadal należy do tego samego pokolenia.
Inaczej działa moment historyczny. Gdy podczas pandemii szkoła i praca przeniosły się do domów, uczniowie, rodzice i nauczyciele potrzebowali sprzętu do rozmów wideo. Jedno wydarzenie dotknęło kilka pokoleń naraz.
Jest jeszcze czas dorastania. Pierwszy kontakt z internetem w szkolnej pracowni komputerowej to inne doświadczenie niż własny smartfon w podstawówce. Wspomnienia, przyzwyczajenia i punkt odniesienia powstają w konkretnych warunkach.
Trudno to rozdzielić. Autorzy przeglądu badań o pokoleniach w miejscu pracy ostrzegają przed uznawaniem za pokoleniowe różnic wynikających z wieku albo momentu badania. Pew proponuje porównywać generacje na podobnym etapie życia: dzisiejszych trzydziestolatków z trzydziestolatkami sprzed lat.
Dla mnie wniosek jest prosty: etykieta pokolenia to za mało, żeby wydać budżet na kampanię. Potrzebuję danych o konkretnych odbiorcach i ich sytuacji, dlatego przy kampanii w Polsce warto zacząć od polskich badań.
Z jakich mediów korzystają młodsi i starsi Polacy?
TikTok kojarzy się z młodymi, Facebook ze starszymi. Zobaczmy, jak wygląda to w liczbach.
| Medium | 15–24 lata | 55+ lat |
|---|---|---|
| TikTok | 66% | 39% |
| 84% | 87% | |
| 66% | 43% | |
| YouTube | 90% | 79% |
| Telewizja | 79% | 98% |
Serwisy: średni miesięczny zasięg wśród internautów w 2025 roku, strony i aplikacje; starsza grupa to 55–75 lat (Social Media 2026).
Telewizja: deklarowane oglądanie w 2024 roku; starsza grupa to 65+ (GUS). Badanie obejmuje też osoby niekorzystające z internetu, więc wyników TV i serwisów nie porównujemy bezpośrednio. Wszystkie wartości w tabeli zaokrągliłem do pełnych procentów, żeby było czytelniej.
Facebook docierał do podobnej części młodych i starszych internautów, a TikTok do prawie czterech na dziesięciu internautów w wieku 55–75 lat. Skreślanie Facebooka przy młodszych klientach albo TikToka przy starszych jest dla mnie zgadywaniem zamiast planowania.
A na czym odbiorca zobaczy reklamę? W badaniu polskich uczniów z 2024 roku 93% wskazało telefon lub smartfon wśród urządzeń, przez które najczęściej korzystają z internetu. Badanie objęło uczniów od 7. klasy podstawówki do 2. klasy szkoły ponadpodstawowej. Wynik jest w raporcie NASK „Nastolatki”.
Jeśli kierujesz ofertę do uczniów, przejdź ją na własnym telefonie. Otwórz reklamę, przeczytaj opis i sprawdź formularz. Drobny tekst na grafice albo tabela wymagająca ciągłego przesuwania może utrudnić im dotarcie do informacji, po którą przyszli.
Jak wykorzystać wiedzę o pokoleniach w marketingu?
Nazwy generacji pomagają wstępnie uporządkować odbiorców. Do przygotowania kampanii potrzebujesz jeszcze informacji o tym, co kupują, dlaczego tego szukają i jak podejmują decyzję. Przejdźmy to na przykładzie sklepu z laptopami.
Wybierz kanał, w którym są Twoi odbiorcy
Zacznij od danych o wieku klientów i źródłach wejść do sklepu. Jeśli sprzedajesz głównie osobom po pięćdziesiątce, wynik TikToka w starszej grupie daje powód, żeby przyjrzeć się temu kanałowi. Sprawdź, czy są tam twórcy i treści związane z problemami Twoich klientów, np. wyborem prostego laptopa do domu. Jeśli chcesz zaprosić takiego twórcę do współpracy, zajrzyj do poradnika o influencer marketingu.
Gdy szukasz miejsca poza social mediami, pomocny będzie ranking najpopularniejszych stron internetowych w Polsce. Dotyczy ruchu na stronach WWW, więc traktuj go jako osobne zestawienie względem powyższych danych o stronach i aplikacjach.
Dopasuj komunikat do sytuacji klienta
Wyobraź sobie trzy osoby szukające laptopa:
- Student dojeżdżający na uczelnię pyta o wagę i czas pracy na baterii. Możesz pokazać, ile waży cały zestaw z zasilaczem i na ile godzin pracy wystarczy bateria w Twoim teście.
- Osoba pracująca z klientami w terenie chce wiedzieć, jak sprzęt sprawdza się podczas wideorozmów i co zrobi w razie awarii. Przyda się pokaz kamery, mikrofonu i jasny opis serwisu.
- Rodzic kupujący komputer dziecku chce zmieścić się w budżecie i dobrać sprzęt do szkoły. Pomocne będzie porównanie kilku modeli z wyjaśnieniem, za co dopłaca.
Każdy z tych komunikatów wynika z sytuacji zakupowej. W grupie rodziców mogą znaleźć się i millenialsi, i zetki, a lekki laptop może zainteresować ludzi w bardzo różnym wieku.
Osobna sprawa to sposób opowiadania w danym medium. Kiedy w x-komie zaczynaliśmy działać na TikToku, spędzaliśmy sporo czasu na oglądaniu tego, co ludzie tam publikują. Potem nagrywaliśmy własne filmy i sprawdzaliśmy reakcje.
Takie poznawanie platformy pomaga wyczuć tempo, żarty i formaty, którymi ludzie się dzielą. Firmowy film może pasować do TikToka bez wciskania młodzieżowego słowa w co drugie zdanie. Czasem właśnie to wciskanie najbardziej zdradza, kto napisał scenariusz.
Sprawdź założenia na własnych klientach
Przejrzyj wiadomości, komentarze i pytania zadawane sprzedawcom przed zakupem, szukając tego, co się powtarza. Może klienci pytają głównie o uruchomienie komputera po wyjęciu z pudełka, choć w reklamach podkreślasz procesor?
Porozmawiaj też z kupującymi o ich ostatnim wyborze. Zapytaj, do czego potrzebowali sprzętu, co porównywali i przy czym mieli wątpliwości. Takie badania marketingowe pomagają zrozumieć, co przesądziło o wyborze. Powtarzające się potrzeby możesz później zebrać w opisie takim jak persona marketingowa.
Przygotuj dwa warianty reklamy tego samego laptopa: jeden podkreślający mobilność, drugi łatwy start. Zanim je uruchomisz, ustal cel, np. zakup. Przy porównywalnych warunkach sprawdź, ile kosztuje jeden zakup w każdym wariancie. Losowanie odbiorców, czas i ocenę wyniku opisuję w poradniku o testach A/B.
Przy produkcie dla dziecka uwzględnij też rodzica dokonującego zakupu. Film pokazujący używanie sprzętu i poradnik pomagający wybrać model mogą być dwiema częściami tej samej kampanii. To daje Ci konkretny pomysł na treść, nawet jeśli w briefie początkowo widniało tylko „pokolenie Alfa”.
Wróćmy do briefu: „Musimy dotrzeć do pokolenia Z”. Po tej pracy powinno w nim być coś konkretniejszego: „Docieramy do studentów, którzy codziennie noszą laptop na uczelnię. Pokazujemy wagę sprzętu i czas pracy na baterii”. Z takim zdaniem wiem już, co pokazać w reklamie. Sama literka Z tej roboty za mnie nie zrobi 🤷🏼♂️
Najczęstsze pytania o pokolenia
Ile lat ma pokolenie Z w 2026 roku?
W przyjętym tu podziale McCrindle zetki kończą w 2026 roku 17–31 lat. To osoby urodzone w latach 1995–2009.
Jakie roczniki to millenialsi?
Millenialsi, czyli pokolenie Y, to w tym zestawieniu roczniki 1980–1994. Taki zakres stosuje też przywołany raport CBOS z 2025 roku.
Kim są boomersi?
Boomersi, czyli baby boomers, to pokolenie powojennego wyżu demograficznego. W podziale McCrindle obejmuje roczniki 1946–1964, które w 2026 roku kończą 62–80 lat.
Jakie roczniki należą do pokolenia Alfa?
McCrindle zalicza do Alfy osoby urodzone w latach 2010–2024. W 2026 roku kończą 2–16 lat.
Czy osoba urodzona w 2010 roku należy do Z czy Alfy?
W podziale McCrindle rocznik 2010 należy do pokolenia Alfa. W klasyfikacji Statistics Canada jest jeszcze częścią Z, które obejmuje lata 1997–2012. Obie odpowiedzi wynikają z różnych przyjętych granic; używając którejś, podaj źródło podziału.
Jakie pokolenie jest po Alfie?
Po Alfie jest pokolenie Beta. W podziale McCrindle Alfa kończy się na roczniku 2024, a Beta zaczyna od 2025.
Do jakiego pokolenia należy rocznik 2026?
Rocznik 2026 należy do pokolenia Beta (2025–2039). To jedne z pierwszych dzieci tej generacji (i kolejne o których powiemy, że są bardziej rozpieszczone od poprzednich XD).
Źródła badań i informacji
- Roczniki pokoleń: McCrindle, CBOS, Statistics Canada.
- Pochodzenie nazw: Nazwy XYZ, Alfa.
- Badania pokoleń: Podejście Pew, Przegląd Rudolpha.
- Polskie media: Social Media 2026, NASK „Nastolatki”.
- Kultura i dorastanie: Czerwone Gitary, Maanam, Pop lat 90., Historia GG, Spotify 2020.
